A3 Okul Resim Defteri: Görsel Sanatlar Ders Rehberi

A3 resim defteri, görsel sanatlar dersinde 29,7 x 42 cm ölçüsüyle perspektif, kompozisyon ve nesne etüdü için standart okul ebadıdır. 120 g/m² kâğıt, mum boya, pastel, kuru boya kalemi ve yumuşak karakalem gibi kuru tekniklerde sayfayı yırtmadan çalışmanıza yeter. Islak boya bu gramajda dalgalanma yaptığı için sulu işi ayrı, daha tok bir kâğıda ayırmak yerinde olur.

A3 ebadı görsel sanatlar dersinde neden standarttır?

Görsel sanatlar öğretmenleri tahtaya bir ufuk çizgisi çektiklerinde, öğrenciden aynı çizgiyi sayfanın ortasına yakın bir yere taşımasını isterler. A4 yaprakta bu çizgi kısa kalır, kaçış noktası kenara yapışır, evin çatısı ile yolun birleştiği yer sıkışır. A3 sayfada 42 cm uzun kenar, cetvelle ölçülen bir yolun göz hizasına doğru daralmasına yer bırakır. Kısa kenar 29,7 cm olduğu için gökyüzü ile yer şeridini üst üste bindirmeden ayırırsınız.

Kompozisyonda da aynı genişlik işe yarar. Vazodaki üç elmayı, bir sürahiyi ve arkadaki pencere pervazını aynı kareye koymak A4’te üst üste biner. A3’te nesneler arasında bir parmak boşluk kalır, öğretmenin istediği nefes alan düzen ortaya çıkar. Sınıfta masalar bitişik olsa bile sayfayı yan çevirip yatay kullanabilirsiniz. Yatay A3, manzara ve iç mekân perspektifinde dikey kullanımdan daha rahat bir kadraj verir.

Ölçüyü ezbere bırakmayın. Satın alırken kapakta 29,7 x 42 cm yazıp yazmadığına bakın. Bazı kapaklarda yalnızca büyük boy yazar, içindeki yaprak A4’ten biraz geniş bir ara ebattır. Cetvelinizi kısa kenara dayayın. 29 cm ile 30 cm arasında bir değer görüyorsanız okul listesindeki A3 ile karşı karşıyasınız demektir.

Bu ebat sıradan ders defterinden belirgin biçimde geniştir. Öğrenci tek bakışta tüm sayfayı görür, cetvelle hizalayacağı noktayı da aynı anda seçer. Perspektif dersinin ilk haftasında bu görüş alanı, kaçış noktasını sayfanın dışına kaçırmamanızı sağlar. Aynı sayfaya ön, yan ve üst görünüşü yan yana çizecek yeriniz de kalır.

120 g/m² kâğıt kuru teknikte nasıl durur?

Gramaj, bir metrekare kâğıdın gram ağırlığıdır. 120 g/m², fotokopi kâğıdından tok, suluboya bloklarından incedir. Parmağınızla kıvırdığınızda hemen ikiye katlanmaz, buna karşılık suyu uzun süre tutacak kadar sıkı lif taşımaz. Kuru boya, pastel, mum boya ve yumuşak karakalem bu yaprağa oturur. Sulu boya fırçasını bol suyla sürdüğünüz anda kenarlar kalkar.

Mum boya, kâğıdın dişine sürtünerek ince bir film bırakır. 120 g/m² yüzey aşırı pürüzsüz değildir, mum parçacığı kayıp gitmez. Açık renkten koyu renge geçerken mum boyayı yatık tutun. Baskıyı artırırsanız mum lifin içine gömülür ve üstüne ikinci renk tutunmaz. Pastelde toz aynı dişte kalır, çalışma bitince sayfanın üzerine temiz bir ara kâğıt koymazsanız karşı yaprak ertesi gün tozlanır.

Kuru boya kalemi bu gramajda katman kabul eder. Açık mavi ile başlayıp üstüne lacivert geçmek kâğıdı delmez. Sert silgiyle bastırırsanız yüzey parlar, o parlak iz sonraki kalem darbesini iter. Yumuşak silgiyi tek yönde, hafifçe gezdirmek yeter. Yumuşak karakalem de benzer davranır, B kömürü 120 gramlık yaprağa koyu bir leke bırakır ve kâğıt ıslak sünger görmediği sürece dalgalanmaz.

Sulu boya, guaj ve akrilik bu defterin işi değildir. Az su bile lifi şişirir, kuruyunca sayfa çamaşır tahtası gibi durur. Öğretmen ıslak teknik dediği hafta 120 g/m² A3 resim defterini zorlamayın, daha ağır bir blok ayırın. Kuru haftalarda ise aynı defter dönem boyunca elinizin altında kalır. Resim defteri çeşitlerine bakarken gramajı kapakta rakamla görmeniz, kalın kâğıt yazısından daha net bir işarettir.

Kapağın üzerinde 120 g/m² veya 120 gsm ibaresi yoksa iç yaprağı ışığa tutun. Alttaki masanın damarları seçiliyorsa kâğıt incedir, karakalem arkaya geçer. Yaprağı iki parmak arasında ovuşturduğunuzda hemen tüylenen bir yüzey ders boyu dayanmaz. Okul ürününde lif, kuru boyayı tutacak kadar dişli, silgiye bir iki kez izin verecek kadar tok olmalıdır.

A3, A4 ve eskiz defteri hangi işte ayrılır?

Üç defter de çizim içindir, ölçü ve amaçları karışır. A3 okul resim defteri teslim sayfasıdır. A4 resim defteri daha dar kadraj ve küçük etüt içindir. Eskiz defteri ise hızlı ön çalışma, yolda tutulan kontur ve ders öncesi küçük plan içindir. Aşağıdaki tablo, tezgâhta en çok karışan üç başlığı yan yana koyar.

Başlık	A3 resim defteri 120 g/m²	A4 resim defteri	Eskiz defteri
Ebat	29,7 x 42 cm	21 x 29,7 cm	Çoğunlukla A5 veya daha küçük
Sayfa işi	Perspektif, kompozisyon, nesne düzeni	Küçük etüt, tek nesne	Hızlı not, ön çizim
Kâğıt	Yaklaşık 120 g/m², kuru teknik	Modele göre 120-200 g/m²	İnce veya orta, kuru çizim
Taşıma	Portföy klasörü	Sırt çantasının geniş gözü	Çanta yan cebi
Cetvel kullanımı	Uzun kenarda rahat	Kısa kadrajda sıkışır	Küçük eskizde gerekmez

Tablonun pratik karşılığı şudur. Öğretmen A3 kâğıda üç nesneli natürmort dediğinde eskiz defterine sığdırmaya çalışmak ölçeği bozar. Önce küçük sayfada yerleri kurşunla deneyin, sonra aynı oranı A3’e taşıyın. Bu geçişte eskiz defteri yanınızda durur, asıl teslim A3 okul resim defteri üzerinde biter. A4 yaprak tek elma etüdü için yeter, kaçış noktalı sokak çiziminde ise sağ kenar erken biter.

Cilt de seçimi etkiler. Spiralli A3, sayfayı arkaya katlamadan masaya yayılır, spiral teli cetvelin altına girerse cetvel sekebilir. Teli masanın dışına, size uzak kenara alın. Dikişli veya tutkallı blokta tel yoktur, cetvel dümdüz gider, fakat sayfayı koparırken köşe liflenir. Okul tesliminde yaprağı bloktan ayırmanız isteniyorsa mikro perforajlı modeli tercih edin, deliksiz tutkal yaprağı eğri yırtar.

Portföy klasöründe köşe bükülmeden nasıl taşınır?

A3 yaprak, matematik defteri gibi ikiye katlanıp sırt çantasının dar gözüne girmez. Girdiğinde köşe kırılır, kırılan yerde kuru boya çatlar, pastel tozu o çizgide toplanır. Çözüm, defteri kendi ölçüsünde bir portföy klasörüne koymaktır. Klasörün içi düz karton veya ince mukavva olmalıdır. Bez kaplı, içi boş bir çanta, merdiven inerken sayfayı yine büker.

Yerleştirme sırası basittir. Defteri kapalı tutun, spiral tel varsa tel alt kenarda kalsın. Üstüne sert bir karton koyun, karton yapraktan bir parmak büyük olsun. Klasörün lastiği veya kurdelesi yaprağın ortasını değil, kartonun üzerinden geçsin. Lastik doğrudan kâğıda basarsa hem iz bırakır hem de pastel çalışmasını sıyırır.

Sırt çantasında portföyü en dış bölmeye, sırtınıza yakın düz tarafa koyun. Matara, beslenme kabı ve dolma kalem kutusu aynı göze girerse köşeyi iter. Kapağı tam kapanmamış bir dolma kalem, çalkantıda yaprağa mürekkep bırakır. Kalem kutusunu ayrı gözde tutun, resim klasörünün içine yalnızca defter, yedek karton ve temiz bir peçete koyun. Peçete eldeki pastel tozunu silmek içindir, sayfayı onunla ovmayın.

Yağmurlu günde klasörün dışına ince bir poşet geçirmek, suyun kapaktan içeri sızmasını keser. Poşeti sıkı bantlamayın, hava almayan nem kâğıdı dalgalandırır. Okul koridorunda klasörü kolunuzun altında yatay taşıyın, köşesinden tek elle sallamayın. Tek elle tutulan A3 rüzgârda açılır ve ilk yaprak katlanır. Sınıfta masaya koyduğunuzda defteri iki elle çıkarın, teli çeker gibi çekmek ilk sayfanın deliklerini büyütür.

Kompozisyon ve perspektif sayfada nasıl kurulur?

Sayfayı kullanmadan önce hafif bir kurşun kalemle kadrajı çizin. Kenardan bir cetvel payı bırakın, öğretmen bazı ödevlerde bu payın içine isim yazar. Ufuk çizgisini sayfanın tam ortasına değil, görmek istediğiniz yüksekliğe koyun. Yol çiziyorsanız ufuk yukarıda kalsın, yer genişlesin. Gökyüzü çalışıyorsanız ufku aşağı alın, böylece A3’ün fazla boşluğu amaçsız beyaz alan olarak kalmaz.

Kaçış noktasını sayfanın içine, ufuk çizgisinin üzerine küçük bir nokta olarak işaretleyin. Cetvelin sıfırını bu noktaya dayamayın, cetvel kayar. Noktaya iğne batırmak okul kâğıdında delik açar. Noktanın üstüne küçük bir bant parçası yapıştırıp cetveli bandın kenarına hizalayın, iş bitince bandı yatay sıyırarak kaldırın. Dik çekmek 120 g/m² lifini yırtar.

Natürmortta nesneleri 5 mm kareli bir taslak kâğıdında küçülterek deneyebilirsiniz. Kareli sayfa oran tutar, A3 beyaz sayfa ise sizi cetvelle ölçmeye zorlar. Küçük eskizde sürahi iki kare, elma bir kare ise büyük sayfada aynı oranı koruyun. Cetvelle her nesneyi aynı katsayıyla büyütmek, göz kararıyla biraz daha büyük demekten daha düzgün durur. Kareli taslağı okul defteri setinizin içinden ayırırsanız resim sayfası kirlenmez.

Kuru boyayı koyu tona geçmeden önce tüm sayfanın açık katmanını bitirin. A3 geniş olduğu için bir köşeyi koyulaştırıp diğerini açık bırakmak ışığın yönünü bozar. Pencere soldan geliyorsa gölgeleri sağa yatırın ve bunu her nesnede tekrarlayın. Mum boyada açık rengi ezmeden bırakın, pastel tozunu parmağınızla çok yaymayın. Yumuşak karakalemde avuç içi yerine sıkılmış peçete ucu kullanın.

Sayfa bittiğinde üzerine hemen kapatmayın. Pastel ve karakalem tozu gevşektir, bir dakika bekleyip temiz bir ara kâğıt koyun, sonra kapağı indirin. Ara kâğıt bir sonraki dersin boş sayfasını korur, çok kirlendiğinde değiştirin. Fixatif sıkmak okul sırasında hem kokar hem de yan sayfaya sis gibi yapışır. Sınıfta sıkmayın, gerekirse evde, açık pencere kenarında ve yalnızca o yaprağa uygulayın.

Satın alırken kapağa, tele ve yaprağa ne bakılır?

Kapak sertliği, A3’te küçük defterden daha önemlidir. İnce bir karton kapak, çantada ilk hafta köşeden yuvarlanır ve iç yaprağı da çeker. Kapak, iki elle büktüğünüzde hemen kat izi almıyorsa iş görür. Üzerinde 29,7 x 42 cm ve 120 g/m² birlikte yazıyorsa listeyle eşleştirmeniz kolaylaşır. Yalnızca resim defteri yazan, gramajı ve ebadı olmayan paketi açıp içinden bir yaprak ölçün.

Spiral telin adımı sıkıysa sayfa telde oynamaz, seyrekse yaprak delikten kayar. Telin iki ucu içeri kıvrık olmalıdır, açık halka hem kâğıdı hem sweatshirt kolunu takar. Sayfa sayısı dönem ödevine yetmeli, gereğinden kalın bir blok A3’te ağırlaşır ve klasörün lastiğini gevşetir. Yapraklar birbirine yapışık geliyorsa nem görmüştür. İlk sayfayı ayırırken yüzey tüyleniyorsa o paketi bırakın.

İç sayfa beyazı göz yormayacak kadar açık, tamamen kaygan olmayacak kadar dişli olmalıdır. Aşırı parlak kuşe kuru boyayı tutmaz, kalem üstünde kayar. Çok sarı, düşük hamur karakalemde kirli bir zemin verir ve silgi izi sarı lekeye döner. Işığa tuttuğunuzda büyük lekeler ve kenarda yarım kesilmiş yapraklar görürseniz o defter teslim sırasında hemen belli olur. Düzgün kesilmiş dört köşe, dönem sonunda fark edilen sade bir kontroldür.

Kalem seçimini de deftere göre kurun. Sert H kalem 120 gramlık dişte ince çizgi bırakır, perspektif iskeleti için uygundur. Yumuşak B ve karakalem gölge için aynı sayfada durur, iskeleti hafif tutun. Dolma kalemi bu sayfaya yakıştırmayın, mürekkep arkaya geçer ve alt sayfada hayalet yazı bırakır. Yazı işi çizgili deftere kalsın, resim sayfası kuru kalem için dursun.

Dersten önceki kısa kontrol

Akşamdan A3 resim defterini portföy klasörüne, tel alta gelecek şekilde koyun. Yanına cetvel, yumuşak silgi, kuru boya kalemleri ve gerekiyorsa mum boya ile pastel kutusunu ayrı bir kutuda hazırlayın. Sulu boya fırçası o hafta yoksa kavanozu çantaya koymayın, devrilirse 120 g/m² yaprak bir gecede dalgalanır. Sabah yalnızca klasörün lastiğini ve kalem kutusunun kapağını yoklamak yeter.

Ders bitince tozlu sayfanın üstüne ara kâğıt koyup kapağı kapatın, klasörü yine düz bölmeye yerleştirin. Köşesi kırılmış bir yaprağı ütü veya ıslak bezle düzeltmeyin, lif daha çok bozulur. Kırık belirginse o sayfayı taslak sayın, teslimi sonraki temiz yaprağa alın. Dönem boyunca aynı A3 okul resim defteri elinizde kalsın, ebat değiştikçe perspektif oranınız da kayar.